Wachtwoordmanager voor je bedrijf: waarom en hoe begin je?

·

·

·

4–6 minutes
Een modern kantoor aan het water met grote ramen die uitkijken op een Nederlands stadje met kerk en rivier, met meerdere computermonitors op het bureau.

In het kort: Een wachtwoordmanager is een beveiligde kluis die voor elk account een sterk, uniek wachtwoord maakt en onthoudt. Je collega’s hoeven er zelf maar één te kennen. Zakelijk lost hij twee problemen tegelijk op: hergebruikte wachtwoorden en de gedeelde Excel-lijst. Beveilig de kluis zelf altijd met een extra inlogstap.

Als één wachtwoord meerdere deuren opent, opent één lek ze allemaal. Toch is dat in veel bedrijven de praktijk. Collega’s gebruiken hetzelfde wachtwoord voor hun mail, de webshop van een leverancier en een privé-account. En de gedeelde wachtwoorden staan in een Excel-lijst of op een briefje onder het toetsenbord. Dat is begrijpelijk, want niemand onthoudt dertig verschillende wachtwoorden. Een wachtwoordmanager maakt het veilige pad ook het makkelijke pad.

Wat is een wachtwoordmanager?

Een wachtwoordmanager is een programma dat al je wachtwoorden bewaart in een versleutelde kluis. Versleuteld betekent dat de inhoud onleesbaar is voor iedereen zonder de juiste sleutel. Je opent de kluis met één hoofdwachtwoord en een extra inlogstap, zoals een code op je telefoon. Daarna doet de wachtwoordmanager het werk. Hij bedenkt voor elk account een lang, willekeurig wachtwoord. Hij vult het automatisch in op de juiste website. En hij herkent een nepsite, omdat het adres niet klopt met het opgeslagen account. Je collega’s hoeven dus geen wachtwoorden meer te onthouden of te bedenken. Ze hoeven er alleen nog één goed te beschermen.

Waarom is hetzelfde wachtwoord hergebruiken zo riskant?

Hergebruiken is riskant, omdat aanvallers gelekte wachtwoorden automatisch op andere diensten uitproberen. Er lekken voortdurend gegevens uit bij webwinkels, forums en andere diensten. Die lijsten met e-mailadressen en wachtwoorden worden verhandeld. Aanvallers laten software vervolgens dezelfde combinatie proberen op bijvoorbeeld Microsoft 365. Gebruikt een collega daar hetzelfde wachtwoord, dan staat de aanvaller binnen. Zonder dat er ooit een phishingmail aan te pas kwam.

Of jouw e-mailadres in zo’n lek voorkomt, kun je zelf nagaan op Have I Been Pwned. Dat is een bekende, gratis dienst die openbare datalekken verzamelt. Schrik je van de uitkomst? Dat is heel gewoon. Het laat vooral zien waarom elk account een eigen wachtwoord nodig heeft.

Wat moet een zakelijke wachtwoordmanager kunnen?

Een zakelijke wachtwoordmanager moet vooral goed omgaan met delen en met vertrek. Een versie voor thuis is gemaakt voor één persoon. Op het werk deel je accounts met collega’s, en wil je bepalen wie waarbij kan. Let daarom op deze punten:

  • Gedeelde kluizen: een aparte kluis per team, bijvoorbeeld voor de financiële administratie of de social media.
  • Rechten per persoon: je bepaalt wie een wachtwoord mag zien, gebruiken of aanpassen.
  • Vertrek regelen: gaat een collega weg, dan trek je met één klik de toegang in.
  • Extra inlogstap: de kluis zelf is beveiligd met MFA, een tweede controle naast het wachtwoord.
  • Overzicht: je ziet welke wachtwoorden zwak zijn of dubbel worden gebruikt.

Vooral dat vertrek maakt het verschil. Met een Excel-lijst moet je na elk vertrek alle gedeelde wachtwoorden veranderen. Meestal gebeurt dat niet.

Hoe voer je een wachtwoordmanager in?

Je voert een wachtwoordmanager het beste in kleine stappen in, te beginnen bij de gedeelde accounts. Dan merkt iedereen meteen het gemak, en groeit het gebruik vanzelf. Deze volgorde werkt voor de meeste teams:

  1. Kies één zakelijke wachtwoordmanager voor het hele bedrijf, met gedeelde kluizen en centraal beheer.
  2. Zet de extra inlogstap aan op ieders kluis, voordat er iets in staat.
  3. Verhuis de gedeelde wachtwoorden uit de Excel-lijst naar de juiste team-kluizen.
  4. Laat iedereen zijn eigen werkaccounts toevoegen en zwakke of dubbele wachtwoorden vervangen.
  5. Verwijder de oude lijst, ook uit de prullenbak en de gedeelde mappen.

Neem er een kwartier per collega voor, en wees beschikbaar voor vragen. De eerste week voelt het onwennig. Daarna wil bijna niemand meer terug.

Waar moet je op letten?

Het grootste aandachtspunt is het hoofdwachtwoord, want dat opent alles. Kies daarom een lange zin die je makkelijk onthoudt, en zet altijd de extra inlogstap aan. Regel ook vooraf wat er gebeurt als iemand zijn hoofdwachtwoord vergeet. Bij een zakelijke versie kan een beheerder meestal helpen, bij een privéversie vaak niet.

Een wachtwoordmanager vervangt de extra inlogstap op je andere accounts niet. Hij maakt je wachtwoorden sterker, maar een gestolen wachtwoord blijft gestolen. Zet MFA dus ook aan op Microsoft 365 en andere belangrijke diensten. Hoe dat werkt, lees je in onze blog over een veilig ingerichte Microsoft 365-omgeving. Wachtwoorden elke paar maanden laten veranderen is daarentegen niet meer nodig. Het Amerikaanse standaardeninstituut NIST raadt dat in zijn richtlijnen voor digitale identiteit af, behalve als er een lek is. Een sterk, uniek wachtwoord mag gewoon blijven staan.

Wat betekent dit voor jou?

Begin deze week met één vraag aan je team: waar staan onze gedeelde wachtwoorden nu? Als het antwoord een Excel-lijst, een notitie of een briefje is, weet je waar je moet beginnen. Kies daarna een zakelijke wachtwoordmanager en begin met die gedeelde accounts. Wil je dit niet zelf uitzoeken en bijhouden? In 5T Security zitten een wachtwoordmanager en dark web monitoring in één oplossing. Dark web monitoring houdt in de gaten of gegevens van je bedrijf opduiken in gelekte lijsten. Zo merk je een lek op tijd, en niet pas als iemand inlogt.

Sterke wachtwoorden, zonder dat iemand ze hoeft te onthouden.

Bekijk 5T SecurityKoffie afspraak plannen!

Veelgestelde vragen

Is een wachtwoordmanager wel veilig?

Een goede wachtwoordmanager versleutelt je kluis zo dat ook de leverancier je wachtwoorden niet kan lezen. Het risico zit vooral in een zwak hoofdwachtwoord. Met een lange zin en een extra inlogstap is een wachtwoordmanager veel veiliger dan hergebruik of een Excel-lijst.

Moet je wachtwoorden regelmatig veranderen?

Nee, niet volgens een vast schema. NIST raadt aan om een wachtwoord alleen te veranderen als er aanwijzingen zijn dat het is gelekt. Regelmatig wisselen leidt vaak juist tot zwakkere wachtwoorden.

Wat is het verschil tussen een wachtwoordmanager en de browser?

Je browser kan ook wachtwoorden onthouden, maar is gemaakt voor één persoon. Een zakelijke wachtwoordmanager laat je veilig delen met collega’s, rechten instellen en toegang intrekken als iemand vertrekt.